ประเภทของอาหารสายยางที่นิยมในปัจจุบันในปัจจุบัน อาหารทางสายยางที่นิยมใช้ในโรงพยาบาลและที่บ้านสามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักตามส่วนผสมและวัตถุประสงค์การใช้งาน ดังนี้ครับ:
1. สูตรอาหารปั่นผสม (Blenderized Formula)
เป็นสูตรที่ทำขึ้นจากวัตถุดิบธรรมชาติ เช่น เนื้อสัตว์ (อกไก่, ไข่), ผัก, ผลไม้ และข้าว นำมาปั่นรวมกันจนละเอียดแล้วกรองเพื่อให้ไหลผ่านสายยางได้
จุดเด่น: สามารถปรับเปลี่ยนวัตถุดิบให้เหมาะสมกับโรคประจำตัว ความชอบ หรือความต้องการเฉพาะบุคคลได้
ข้อควรระวัง: ผู้ดูแลต้องพิถีพิถันในการเตรียมเพื่อให้ได้สารอาหารครบถ้วนและสะอาด ต้องเตรียมใหม่ทุกวันและใช้ให้หมดภายใน 24 ชั่วโมงเพื่อป้องกันการบูดเสีย
แนวโน้มปัจจุบัน: กำลังได้รับความนิยมมากขึ้น (โดยเฉพาะในเด็ก) เพราะช่วยลดอาการไม่พึงประสงค์อย่างอาการสำลักหรือกรดไหลย้อน และให้ความรู้สึกที่เป็นธรรมชาติมากกว่าอาหารสูตรสำเร็จ
2. สูตรอาหารสำเร็จ (Commercial Formula)
เป็นอาหารทางการแพทย์ที่มีวางจำหน่ายทั่วไป มีทั้งรูปแบบผงชงและของเหลวพร้อมทาน
จุดเด่น: สะดวก รวดเร็ว มีการคำนวณสัดส่วนสารอาหาร (คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน วิตามิน และแร่ธาตุ) มาให้ครบถ้วนและแม่นยำตามมาตรฐาน
ประเภทที่นิยม:
สูตรมาตรฐาน (Standard Formula): สำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ต้องการเสริมโภชนาการ
สูตรเฉพาะโรค (Disease-Specific Formula): ออกแบบมาเพื่อผู้ป่วยเฉพาะกลุ่ม เช่น ผู้ป่วยเบาหวาน (ควบคุมน้ำตาล), ผู้ป่วยโรคไต (จำกัดโปรตีนและฟอสฟอรัส), หรือผู้ป่วยโรคมะเร็ง
ยี่ห้อที่คุ้นเคยในไทย: เช่น Ensure, Blendera-MF, Pan-enteral, Glucerna และ Nutren
3. สูตรน้ำนมผสม (Milk-Base Formula)
มีน้ำนมและผลิตภัณฑ์จากนมเป็นส่วนประกอบสำคัญ
การใช้งาน: ส่วนใหญ่จะใช้เตรียมให้กับ ผู้ป่วยเด็ก เท่านั้น เพื่อให้ได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต
ตารางสรุปการเลือกใช้
ประเภทอาหาร ความสะดวก ความยืดหยุ่นของสารอาหาร เหมาะสำหรับ
อาหารปั่นผสม น้อย (ต้องเตรียมเอง) สูง (ปรับตามใจชอบได้) ผู้ที่ต้องการอาหารจากธรรมชาติ, ใช้ระยะยาว
อาหารสำเร็จ มาก (พร้อมใช้) ปานกลาง (ตามสูตรผลิต) ชีวิตที่เร่งรีบ, ต้องการความแม่นยำของสารอาหาร
สูตรเฉพาะโรค มาก เจาะจงตามอาการโรค ผู้ป่วยเบาหวาน, โรคไต, มะเร็ง
การเลือกใช้ประเภทไหนควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายของผู้ป่วยที่สุดนะครับ
