ปัญหาจากการให้อาหารสายยางที่ต้องระมัดระวังการให้อาหารทางสายยางเป็นกระบวนการที่ต้องใช้ความละเอียดรอบคอบสูงมากครับ เพราะปัญหาเพียงเล็กน้อยอาจบานปลายกลายเป็นภาวะวิกฤตได้ โดยเฉพาะในผู้ป่วยติดเตียงที่สื่อสารลำบาก
5 กลุ่มปัญหาหลัก ที่คุณต้องระมัดระวังเป็นพิเศษครับ:
1. ปัญหา "ทางเดินหายใจ" (อันตรายถึงชีวิต)
การสำลัก (Aspiration): อาหารไหลย้อนจากกระเพาะเข้าสู่ปอด ทำให้ปอดอักเสบติดเชื้อ
ข้อระวัง: ห้าม ให้ผู้ป่วยนอนราบขณะให้อาหารและหลังให้อาหาร 1 ชม. ต้องยกหัวสูง 30-45 องศาเสมอ
สายยางเข้าผิดที่: ปลายสายยางอาจเลื่อนออกจากกระเพาะไปอยู่ที่หลอดลม
ข้อระวัง: ต้องทดสอบตำแหน่งสายทุกครั้งก่อนเริ่มมื้ออาหาร (เช่น การดูดน้ำย่อยมาทดสอบหรือฟังเสียงลม)
2. ปัญหา "ระบบขับถ่ายและทางเดินอาหาร"
ท้องเสีย (Diarrhea): พบบ่อยที่สุด มักเกิดจากความไม่สะอาด หรืออาหารปั่นมีความหวาน/ความเข้มข้นสูงเกินไป
ท้องอืด (Distention): อาหารมื้อเก่าไม่ย่อย หรือมีลมในกระเพาะมาก
ข้อระวัง: ต้องดูดเช็กอาหารค้าง (Residual) หากเหลือเกิน 100-150 ml ให้เลื่อนมื้ออาหารออกไปก่อน เพราะถ้าฝืนให้อาหารใหม่จะทำให้สำลักได้ง่าย
ท้องผูก: เกิดจากได้รับกากใยหรือน้ำไม่เพียงพอ
3. ปัญหา "ตัวสายยาง" (Mechanical Problems)
สายยางอุดตัน: เกิดจากคราบอาหารหรือเศษยาที่บดไม่ละเอียด
ข้อระวัง: ต้องล้างสาย (Flush) ด้วยน้ำต้มสุก 30-50 ml ทั้งก่อนและหลัง ให้อาหารหรือยาเสมอ
สายหลุดหรือเลื่อน: ผู้ป่วยอาจดึงสาย หรือพลาสเตอร์ที่จมูกหลุด
ข้อระวัง: สังเกตขีดเครื่องหมายบนสายยางว่ายังอยู่ที่เดิมหรือไม่
4. ปัญหา "ความสะอาดและการปนเปื้อน"
อาหารบูด: อาหารปั่นผสมมีอายุสั้นมาก (ห้ามวางทิ้งเกิน 2 ชม. ในอุณหภูมิห้อง)
การติดเชื้อ: อุปกรณ์ที่ล้างไม่สะอาดเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรีย ทำให้ผู้ป่วยติดเชื้อในกระเพาะอาหารได้
5. ปัญหา "ผิวหนัง"
แผลกดทับจากสาย: สายยางที่จมูกอาจกดทับปีกจมูกจนเป็นแผลลึก
ผิวหนังรอบรูเปิด (กรณีเจาะหน้าท้อง): น้ำย่อยอาจรั่วซึมมาทำให้ผิวหนังเปื่อย แดง และติดเชื้อ
📊 ตารางสรุป: สัญญาณเตือนที่ต้องรีบพบแพทย์
อาการ สิ่งที่ต้องรีบทำ
ไอ หน้าเขียว ขณะให้อาหาร หยุดให้ทันที และรีบส่งโรงพยาบาล (สงสัยสำลักลงปอด)
ดูดน้ำย่อยได้เลือดสดๆ หยุดให้อาหารและปรึกษาแพทย์ (สงสัยแผลในกระเพาะ)
สายหลุดออกมา ห้ามดันกลับเอง ให้ไปโรงพยาบาลเพื่อใส่ใหม่
ท้องแข็งตึง ปวดท้องรุนแรง งดมื้ออาหารและสังเกตอาการใกล้ชิด
